Bà bầu bị viêm đại tràng co thắt có ảnh hưởng đến bé không?

Bệnh viêm đại tràng có nguy hiểm không? Biến chứng có thể gặp

Các bài thuốc Đông y chữa viêm đại tràng hay nhất

Có nên chữa viêm đại tràng bằng nghệ không?

Đại tràng Sigma và các bệnh lý nguy hiểm có thể gặp

Bị hội chứng ruột kích thích nên uống thuốc gì tốt

Bị hội chứng ruột kích thích nên uống thuốc gì tốt?

Viêm đại tràng ở trẻ em – Nguyên nhân và cách phòng ngừa

Bị viêm đại tràng có nên ăn khoai lang không? Tốt hay hại?

Viêm đại tràng cấp tính

Viêm đại tràng cấp tính là gì? Dấu hiệu & cách điều trị

Bị viêm đại tràng có nên uống mật ong không?

Hội chứng ruột kích thích là gì? Nguyên nhân và hướng điều trị

Hội chứng ruột kích thích là một bệnh lý thường gặp ở đường ruột có thể gây đau bụng và các rối loạn tiêu hóa kéo dài khiến bệnh nhân mệt mỏi, khó chịu. Nguyên nhân gây bệnh có liên quan đến tình trạng nhiễm trùng ruột, căng thẳng hay chế độ ăn uống hàng ngày. Các phương pháp điều trị hội chứng ruột kích thích hiện nay chủ yếu nhằm mục đích làm giảm triệu chứng và nâng cao chất lượng sống cho bệnh nhân.

Hội chứng ruột kích thích là gì?

Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một bệnh lý gây rối loạn chức năng tiêu hóa thường xảy ra ở những người dưới 50 tuổi. Trong y học, bệnh còn có nhiều tên gọi khác như viêm đại tràng co thắt, bệnh đại tràng kích thích hay bệnh đại tràng chức năng.

Hội chứng ruột kích thích là gì?
Hội chứng ruột kích thích gây ra các rối loạn ở đường tiêu hóa kéo dài khiến người bệnh mệt mỏi

Khi khởi phát, hội chứng ruột kích thích gây ra một nhóm các triệu chứng bất thường trong đường ruột, điển hình nhất là sự thay đổi trong thói quen đi cầu, kèm theo đó là tình trạng đau bụng, chướng hơi, đầy bụng. Ở mỗi người, các dấu hiệu bệnh có thể khác nhau về mức độ nghiêm trọng cũng như thời gian xuất hiện.

Hội chứng ruột kích thích không gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng nhưng có thể gây ra một số vấn đề lâu dài khiến cho người bệnh phải thay đổi lối sống, chế độ ăn uống, sinh hoạt.

Dấu hiệu nhận biết hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích thường gây ra những sự thay đổi bất thường về tần suất hay hình thức đi tiêu. Ngoài ra, bệnh nhân còn có thể gặp các dấu hiệu khác tùy theo mức độ bệnh.

Các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích bao gồm:

– Đau bụng:

Đau bụng là dấu hiệu phổ biến nhất của hội chứng ruột kích thích và cũng là yếu tố chính để bác sĩ chẩn đoán bệnh. Ở những người có sức khỏe bình thường, não bộ và đường ruột sẽ phối hợp một cách nhịp nhàng để kiểm soát quá trình tiêu hóa, nhờ vào hệ thống dây thần kinh, các hormone và hệ vi sinh vật có lợi trong đường ruột.

Tuy nhiên, khi bị hội chứng ruột kích thích, sự phối hợp trên trở nên không đồng nhất dẫn đến hiện tượng co thắt cơ trơn trong đường ruột và khiến người bệnh bị đau bụng. Cơn đau chủ yếu tập trung ở vùng bụng dưới nhưng đôi khi có thể ảnh hưởng đến toàn bộ vùng bụng. Cảm giác đau có khuynh hướng thuyên giảm sau khi đi tiêu và tăng nặng khi bị căng thẳng hoặc sử dụng các thực phẩm gây kích ứng.

– Tiêu chảy

Triệu chứng tiêu chảy ảnh hưởng đến khoảng 1/3 tổng số bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích. Nguyên nhân là do nhu động ruột bị kích thích làm tăng tốc độ co bóp, đẩy nhanh quá trình di chuyển của thức ăn trong đường ruột. Bệnh nhân có xu hướng đi ngoài phân lỏng, nhiều nước. Đôi khi còn chứa chất nhầy.

Một cuộc nghiên cứu được tiến hành trên 200 bệnh nhân trưởng thành bị IBS cho thấy, trung bình một cá nhân có thể bị tiêu lỏng khoảng 12 lần mỗi tuần – cao gấp đôi so với những bệnh nhân không mắc hội chứng ruột kích thích.

– Táo bón:

Chứng táo bón ảnh hưởng đến gần 50% các trường hợp bị IBS. Quá trình trao đổi tín hiệu giữa não bộ và đường ruột bị rối loạn có thể làm tăng hoặc giảm nhu động ruột. Trong đó, hoạt động của nhu động ruột bị giảm tất yếu sẽ khiến cho thời gian vận chuyển phân bị chậm lại. Lúc này đại tràng hấp thu nhiều nước hơn từ phân khiến phân trở nên khô cứng và khó đi tiêu.

Triệu chứng táo bón xảy ra khi bệnh nhân có số lần đi ngoài ít hơn 3 lần mỗi tuần. Một số bệnh nhân có cảm giác đi ngoài không hết, vẫn còn mót rặn sau khi đi tiêu.

– Táo bón và tiêu chảy xen kẽ

Khoảng 20% bệnh nhân mắc hội chứng kích thích có thể trải qua các giai đoạn táo bón và tiêu chảy xen kẽ nhau. Kèm theo đó là cảm giác đau bụng. Cơn đau sẽ thuyên giảm sau khi đi tiêu.

– Đầy hơi, chướng bụng:

Quá trình tiêu hóa bị rối loạn kích thích sản xuất nhiều khí hơi trong bụng, từ đó dẫn đến cảm giác đầy hơi, chướng bụng. Triệu chứng này thường kéo dài dai dẳng khiến cho người bệnh khó chịu.

Nghiên cứu trên 337 trường hợp mắc hội chứng ruột kích thích cho thấy, có khoảng 83% trong số đó bị đầy hơi và chuột rút ở bụng. Dấu hiệu này phổ biến hơn ở phụ nữ.

– Không dung nạp một số thực phẩm

Khoảng 70% bệnh nhân bị IBS có báo cáo về tình trạng kích thích ruột khi sử dụng một số thực phẩm, đồ uống nhất định, chẳng hạn như các thực phẩm chứa gluten hay caffein… Cần lưu ý phân biệt triệu chứng này với tình trạng dị ứng thực phẩm.

– Mệt mỏi, khó ngủ:

Các triệu chứng nghiêm trọng ở đường tiêu hóa có thể khiến người bệnh mệt mỏi và có chất lượng giấc ngủ kém.

Các dấu hiệu của hội chứng ruột kích thích có thể xuất hiện rồi biến mất trong thời gian ngắn nhưng chúng cũng có thể kéo dài dai dẳng ở một số người.

Khi nào người bệnh nên đi khám bác sĩ?

Sự thay đổi liên tục và kéo dài trong thói quen đi tiêu kèm theo nhiều triệu chứng bất thường khác có thể là dấu hiệu của IBS hoặc cũng có thể là triệu chứng cảnh báo một vấn đề nghiêm trọng khác về sức khỏe, ví dụ như bệnh ung thư ruột kết. Vì vậy, bạn nên đi khám bác sĩ ngay khi cơ thể có các biểu hiện khác lạ. Trường hợp có các triệu chứng nghiêm trọng dưới đây, hãy tới gặp bác sĩ ngay:

  • Giảm cân không rõ nguyên nhân
  • Bị tiêu chảy vào ban đêm hoặc tiêu lỏng nhiều lần trong ngày dẫn đến mất nước
  • Chảy máu trực tràng, phân có lẫn máu
  • Nôn ói nhiều
  • Cơn đau bụng kéo dài dai dẳng và không thuyên giảm sau khi đi cầu.

Nguyên nhân gây hội chứng ruột kích thích

Đến nay, nguyên nhân chính xác gây hội chứng ruột kích thích vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy một số yếu tố có liên quan mật thiết với sự phát triển của căn bệnh này như:

  • Nhiễm trùng ruột: IBS có thể khởi phát sau một đợt nhiễm trùng vi khuẩn, virus trong đường ruột. Ngoài ra, sự mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột dẫn đến tình trạng gia tăng lượng vi khuẩn có hại cũng có thể gây ra các triệu chứng của IBS.
  • Rối loạn co thắt cơ trong ruột: Trong thành ruột thường có các lớp co hoạt động để đảm bảo cho quá trình di chuyển của thức ăn trong đường tiêu hóa. Khi các cơ này hoạt động quá mạnh hoặc kéo dài có thể dẫn đến tiêu chảy, đau bụng, chướng bụng, đầy hơi. Ngược lại hoạt động co bóp cơ ruột quá yếu lại làm chậm quá trình tiêu hóa và khiến phân trở nên khô cứng, táo bón.
  • Bất thường ở hệ thần kinh: Khi hoạt động của các dây thần kinh trong đường tiêu hóa bị rối loạn, các tín hiệu phối hợp giữa não và ruột trở nên kém nhịp nhàng cũng có thể dẫn tới các triệu chứng của IBS như đầy hơi, tiêu chảy, táo bón.
  • Căng thẳng: Những người thường xuyên bị căng thẳng, lo âu, đặc biệt là khi còn nhỏ có khuynh hướng dễ mắc IBS hơn.
  • Chế độ ăn: Các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích có thể bùng phát hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi bệnh nhân sử dụng một số thực phẩm, đồ uống. Phổ biến nhất là sữa, lúa mì, trái cây có múi, bắp cải, cà phê hay nước ngọt có ga.
nguyên nhân gây hội chứng ruột kích thích
Căng thẳng là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến hội chứng ruột kích thích

Những đối tượng dễ mắc hội chứng ruột kích thích

Bất kỳ ai cũng có thể bị hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, một cá nhân sẽ có nguy cơ mắc căn bệnh này cao hơn nếu:

  • Tuổi đời còn trẻ: Nghiên cứu cho thấy, IBS xảy ra nhiều hơn ở lứa tuổi dưới 50.
  • Nữ giới: Tại Mỹ, IBS ảnh hưởng đến phụ nữ nhiều hơn so với nam giới. Điều này có liên quan đến nồng độ estrogen trước hoặc sau khi mãn kinh.
  • Có tiền sử mắc IBS trong gia đình: Một số gen đóng vai trò khởi phát IBS có thể được di truyền từ thế hệ trước sang thế hệ sau. Đôi khi, yếu tố gen với môi trường sống của một gia đình có thể kết hợp lại tạo thành mầm mống cho sự phát triển của IBS.
  • Người thường xuyên bị stress, trầm cảm hoặc có các vấn đề khác về tâm lý, chẳng hạn như ám ảnh vì bị lạm dụng tình dục… cũng có nguy cơ mắc hội chứng ruột kích thích cao.

Tác hại của hội chứng ruột kích thích

Các triệu chứng IBS kéo dài không chỉ khiến người bệnh mệt mỏi mà còn gây ra một số tác hại khác như:

  • Bệnh trĩ: Tình trạng táo bón và tiêu chảy diễn ra thường xuyên làm gia tăng áp lực lên hệ thống tĩnh mạch ở hậu môn trực tràng. Theo thời gian, các tĩnh mạch ngày càng phình giãn to dẫn đến sự hình thành của búi trĩ.
  • Mất ngủ: Cơn đau bụng ở người mắc hội chứng ruột kích thích có thể xuất hiện vào ban đêm khiến cho người bệnh bị mất ngủ, khó ngủ, kém tỉnh táo khi thức dậy vào buổi sáng.
  • Suy giảm chất lượng sống: Ở mức độ trung bình đến nặng, IBS có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng gây ảnh hưởng đến tâm lý, sinh hoạt, hiệu suất làm việc và làm suy giảm chất lượng sống của người bệnh.
  • Rối loạn tâm thần: Sự xuất hiện của các triệu chứng bất thường khiến cho người bệnh lo lắng quá mức dẫn đến trầm cảm. Điều này càng khiến cho IBS thêm nghiêm trọng.

Hội chứng ruột kích thích có chữa khỏi được không?

Y học hiện chưa tìm ra cách điều trị triệt để hội chứng ruột kích thích. Mặc dù vậy bệnh nhân cũng không nên lo lắng quá mức bởi việc nhận diện và tránh các tác nhân gây bệnh, kết hợp điều chỉnh chế độ ăn uống, lối sống hàng ngày có thể giúp giảm thiểu đáng kể các đợt bùng phát bệnh.

Các phương pháp được lựa chọn để điều trị hội chứng ruột kích thích hiện nay chủ yếu nhằm mục đích cải thiện các triệu chứng khó chịu, giảm tần suất tái phát và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Chẩn đoán hội chứng ruột kích thích

Quá trình chẩn đoán hội chứng ruột kích thích thường được bắt đầu bằng việc trao đổi về lịch sử mắc bệnh, các dấu hiệu đang gặp phải, tình trạng sức khỏe tổng quát. Bác sĩ cũng tiến hành các xét nghiệm cần thiết để loại trừ một số vấn đề về sức khỏe có triệu chứng tương tự, chẳng hạn như bệnh celiac, viêm đại tràng, crohn…

chẩn đoán hội chứng ruột kích thích
Nhiều phương pháp khác nhau được áp dụng để chẩn đoán hội chứng ruột kích thích

Sau khi các vấn đề khác đã được loại trừu, bác sĩ có thể dựa vào một số bộ tiêu chuẩn để chẩn đoán IBS. Bao gồm:

Tiêu chí Rome:

Bệnh nhân bị đau và khó chịu ở bụng kéo dài trung bình ít nhất 1 ngày/tuần trong 3 tháng gần nhất. Tình trạng này có liên quan đến một trong hai yếu tố gồm:

  • Đau và khó chịu khi đại tiện
  • Tần suất đi cầu thay đổi hoặc tính chất phân thay đổi

Loại IBS:

Căn cứ vào triệu chứng bệnh, hội chứng ruột kích thích được chia thành 3 loại chính gồm táo bón, tiêu chảy hoặc hỗn hợp. Việc xác định thể bệnh sẽ giúp bác sĩ xây dựng được phác đồ điều trị phù hợp nhất cho mỗi bệnh nhân.

Ngoài ra, một số xét nghiệm khác có thể được thực hiện để đưa ra kết luận chính xác về bệnh. Chẳng hạn như:

  • Xét nghiệm phân: Giúp tìm kiếm sự hiện diện của vi khuẩn, ký sinh trùng, các chất lỏng tiêu hóa được sản xuất tại gan hay máu trong phân
  • Nội soi đại tràng: Kỹ thuật này liên quan đến việc sử dụng một ống nhỏ, mềm và linh hoạt để kiểm tra thực trạng bên trong ruột kết. Khi nội soi, bác sĩ có thể tiến hành lấy mẫu mô từ ruột non và chất lỏng trong ruột để làm sinh thiết tầm soát ung thư hoặc nuôi cấy vi khuẩn.
  • Chụp X-quang hoặc CT: Các xét nghiệm này cung cấp hình ảnh về ổ bụng và xương chậu giúp bác sĩ loại trừ được nguồn gốc của cơn đau bụng và các triệu chứng bạn đang gặp phải bắt nguồn từ một nguyên nhân khác.
  • Kiểm tra khả năng dung nạp Lactase: Lactose là một loại enzym cần thiết giúp cơ thể tiêu hóa được đường. Nếu không sản xuất lactose, bệnh nhân có thể gặp các triệu chứng tương tự như IBS. Để kiểm tra tình trạng này, bác sĩ có thể đề nghị kiểm tra hơi thở hoặc yêu cầu bệnh nhân tạm thời ngưng sử dụng sữa cũng như các chế phẩm từ sữa trong vài tuần.
  • Kiểm tra hơi thở: Xét nghiệm này giúp phát hiện được sự phát triển quá mức của vi khuẩn trong ruột non. Tình trạng này xảy ra phổ biến ở những bệnh nhân bị tiểu đường, mới làm phẫu thuật ruột hoặc mắc một số bệnh lý khác gây trì trệ quá trình tiêu hóa thức ăn.

Cách điều trị hội chứng ruột kích thích

Để chữa hội chứng ruột kích thích, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc nhằm cải thiện triệu chứng bệnh. Một số liệu pháp điều trị thay thế như thôi miên, châm cứu,… cũng có thể được thực hiện nhằm giảm thiểu sự lệ thuộc vào thuốc và hạn chế tái phát bệnh.

1. Thuốc chữa hội chứng ruột kích thích

  • Thuốc tạo khối: Chẳng hạn như Psyllium. Loại thuốc này có thể giúp hấp thụ dịch trong ruột, làm mềm và tạo khối cho phân, giúp phân dễ dàng được đào thải ra ngoài. Điều này có thể giúp cải thiện được tình trạng táo bón, đi tiêu bất thường ở một số bệnh nhân.
  • Thuốc kháng sinh: Được sử dụng phổ biến là Rifaximin ( Xifaxan ). Thuốc có thể được chỉ định trong khoảng 2 tuần nhằm tiêu diệt vi khuẩn có hại trong đường ruột và kiểm soát tốt các triệu chứng bệnh trong khoảng 6 tháng.
  • Thuốc chống co thắt: Loại thuốc này được chỉ định nhằm mục đích ổn định hoạt động co thắt của các cơ trơn trong ruột kết, qua đó giảm đau và cải thiện tình trạng tiêu chảy cho người bệnh. Tuy nhiên, thuốc cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ như táo bón, buồn ngủ.
  • Thuốc chống trầm cảm: Nhóm thuốc này được chỉ định để điều trị hội chứng ruột kích thích có liên quan đến tình trạng căng thẳng, lo âu quá mức.
  • Men vi sinh: Bổ sung Probiotics có thể giúp cải thiện các triệu chứng khó chịu ở đường tiêu hóa.
  • Thuốc trị táo bón: Bao gồm một số loại thông dụng như Linaclotide (Linzess), Lubiprostone ( Amitiza ), Plecanatide (Trulance), Polyethylene glycol (PEG), Tegaserod, Tenapanor (IBSRELA).
  • Thuốc chống tiêu chảy: Alosetron ( Lotronex ), Eluxadoline (Viberzi), Loperamide ( Imodium ), chất cô lập axit mật…
Hãy sử dụng thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ để nhanh chóng thu được kết quả tốt, đồng thời giảm nguy cơ gặp phải các tác dụng phụ ngoài ý muốn do thuốc tân dược gây ra.

thuốc điều trị hội chứng ruột kích thích
Một số loại thuốc được chỉ định để điều trị triệu chứng của hội chứng ruột kích thích

2. Các phương pháp điều trị thay thế

Một số liệu pháp khác có thể được áp dụng để điều trị hội chứng ruột kích thích, giúp giảm nhẹ các triệu chứng bệnh, bao gồm:

  • Châm cứu: Đây là cách chữa hội chứng ruột kích thích được áp dụng phổ biến trong y học cổ truyền. Với phương pháp này, bác sĩ sẽ sử dụng kim châm vào một số vị trí huyệt đạo trên cơ thể. Nó giúp làm thư giãn các cơ co thắt ở ruột, giảm đau bụng, cải thiện chức năng tiêu hóa.
  • Liệu pháp tâm lý: Một số bệnh nhân được đề nghị điều trị với các nhà tâm lý học để được tư vấn, giải tỏa áp lực căng thẳng nếu hội chứng ruột kích thích xảy ra do stress kéo dài hoặc bị trầm cảm mà không đáp ứng được với thuốc điều trị trầm cảm.
  • Thôi miên: Liệu pháp thôi miên có thể giúp cải thiện được tình trạng đau bụng, đầy hơi cho một số bệnh nhân bị hội chứng ruột kích thích.
  • Dùng các bài thuốc từ thảo dược: Một số bài thuốc chữa hội chứng ruột kích thích từ thảo dược tự nhiên như bạc hà, lá mơ lông, bạch truật… có thể giúp chống co thắt cơ trơn, giảm đau bụng và cải thiện tình trạng táo bón, tiêu chảy do hội chứng ruột kích thích gây ra. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có ý định áp dụng các bài thuốc dân gian này để khắc phục bệnh tại nhà.
  • Vận động trị liệu: Bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích được khuyến khích nên thường xuyên tập luyện các bài tập như đi bộ, bơi lội hay tập yoga… Chúng không chỉ giúp giải tỏa căng thẳng, nâng cao thể chất mà còn giúp thúc đẩy tiêu hóa, hỗ trợ giảm nhẹ các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích.

Lối sống và chế độ ăn uống cho người bị hội chứng ruột kích thích

Một vài thay đổi trong chế độ ăn uống và sinh hoạt hàng ngày có thể giúp hội chứng ruột kích thích được cải thiện theo thời gian. Dưới đây là một số vấn đề bệnh nhân cần lưu ý để giảm bớt các triệu chứng bệnh:

  • Tránh sử dụng các thức uống chứa caffeine, chẳng hạn như cà phê, nước trà hay soda
  • Bổ sung thêm chất xơ vào chế độ ăn hàng ngày bằng cách tăng lượng trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt hay các loại hạt vào trong bữa ăn.
  • Uống ít nhất 3 lít nước một ngày
  • Các trường hợp đang hút thuốc lá nên tìm cách cai thuốc càng sớm càng tốt
  • Tập thể dục mỗi ngày để nâng cao sức đề kháng, cải thiện chức năng tiêu hóa và giảm căng thẳng.
  • Hạn chế sử dụng sữa bò và các sản phẩm từ sữa
  • Ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày để giảm gánh nặng cho đường tiêu hóa thay vì chỉ dùng 3 bữa lớn như thông thường.
  • Ghi chép lại các thực phẩm sử dụng trong thực đơn hàng ngày và loại bỏ ngay những thức ăn có thể kích hoạt các triệu chứng của hội chứng ruột kích bùng phát.

Tin khác

Bà bầu bị viêm đại tràng co thắt có ảnh hưởng đến bé không?

Nội dung bài viếtHội chứng ruột kích thích là gì?Dấu hiệu nhận biết hội chứng ruột kích thíchNguyên nhân gây hội chứng ruột kích thíchTác hại của hội chứng ruột...

Bệnh viêm đại tràng có nguy hiểm không? Biến chứng có thể gặp

Nội dung bài viếtHội chứng ruột kích thích là gì?Dấu hiệu nhận biết hội chứng ruột kích thíchNguyên nhân gây hội chứng ruột kích thíchTác hại của hội chứng ruột...

Các bài thuốc Đông y chữa viêm đại tràng hay nhất

Nội dung bài viếtHội chứng ruột kích thích là gì?Dấu hiệu nhận biết hội chứng ruột kích thíchNguyên nhân gây hội chứng ruột kích thíchTác hại của hội chứng ruột...

Có nên chữa viêm đại tràng bằng nghệ không?

Nội dung bài viếtHội chứng ruột kích thích là gì?Dấu hiệu nhận biết hội chứng ruột kích thíchNguyên nhân gây hội chứng ruột kích thíchTác hại của hội chứng ruột...

Đại tràng Sigma và các bệnh lý nguy hiểm có thể gặp

Nội dung bài viếtHội chứng ruột kích thích là gì?Dấu hiệu nhận biết hội chứng ruột kích thíchNguyên nhân gây hội chứng ruột kích thíchTác hại của hội chứng ruột...

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Ẩn